تبلیغات
ترکش ولگرد - کنترل قدرت یا قدرت کنترل

کنترل قدرت یا قدرت کنترل

چهارشنبه 3 خرداد 1391 08:26 ب.ظنویسنده : ترکش ولگرد

 

یادداشتی در ماهنامه ی حیات شماره65

رسانه ها به عنوان رکن چهارم توسعه مردم سالاری و نهادینه شدن دموکراسی نقش بسیار مهمی در افکار عمومی و حرکت های اجتماعی داشته و دارند و به همین دلیل به میزان توسعه و نهادینه شدن دموکراسی، پذیرش و تحمل و یا برخورد با رسانه ها متفاوت است یا بهتر است بگوییم کیفیت و کمیت رسانه ها در هر کشوری شاخصی برای اندازه گیری میزان دموکراسی در آن کشور ها و سنجش نوع حکومت هاست.

ازآغاز عصر انتشار روزنامه ها و مجلات، از این رسانه ی پر مخاطب و فراگیر بعد از سه رکن اول دموکراسی یعنی : قانون اساسی، نظام پارلمانی (مجلس) و احزاب سیاسی به عنوان رکن چهارم دموکراسی و سنگ بنای رسیدن به آزادی که کجروی های قدرت های حاکم را نشان خواهند داد، یاد می شد و به شدت مورد استقبال طبقات فقیر و متوسط جامعه قرار گرفت چون که ابزاری بود برای کنترل قدرت و قدرتمندان.

مطبوعات بخش مهمی از وظیفه مدیریت و مهندسی افكار عمومی را بر عهده دارند چرا كه برای نهادینه كردن هر موضوعی در بطن جامعه ابتدا باید از مطبوعات و رسانه‌های جمعی شروع كرد. بر همین اساس در دنیای امروزی مطبوعات در جهت‌دهی به افكار عمومی و هدایت و كنترل جریان‌های مختلف جامعه نقش مهمی بر عهده دارند و به عنوان پل ارتباطی میان مردم و مسئولان باید ایفاگر رسالت خطیری باشند. از همین ‌رو طهارت و پاكی افكار و اندیشه در كنار مصون ماندن قلم اصحاب رسانه از كینه توزی و دشمنی‌ها علاوه بر مدیریت صحیح افكار عمومی وشكل دهی به روند حركتی آن موجب تربیت نسل‌های مختلف كشور و توده‌های مردمی خواهد شد كه موجبات تسهیل امر آموزش وتربیت در كنار ارگان‌های مرتبط با این مقوله را نیز فراهم می‌كند.

بعد از مدتی رسانه ها هم دچار این آفت شدند و به جایی رسیدند که چامسکی، محقق و کارشناس برجسته ی سیاسی یکی از اصول بنیادین در رسانه ها را همراهی با قدرت حاکم می داند و می گوید: اختلاف نظر رسانه ها با قدرت حاکم، به نابودی آن می انجامد. و سرانجام رکن چهارم دموکراسی که امیدی برای مردم فقیر و متوسط به شمار می رفت در اسیر دولت ها و ابر شرکت ها شد و به جایی رسید که بعضی از اصحاب قدرت گویی مطبوعات را به منزله دستمالی تلقی می کردند که یک روز از آن برای زدودن غبار از چهره ی احزاب و جناح ها بهره می جویند و روزی دیگر این دستمال آلوده را به گوشه ای پرتاب می کنند. این در صورتی است که ما در رسالت رکن چهارم داریم که باید به عنوان چشم تیز بین و پلیس اجتماع تلقی شود که بر اعمال سیاستمداران، نارسایی ها و ناهنجاری ها نظارت کند.

حال با توجه به این فضا و اهمیت رسانه ها، به خصوص رسانه های مکتوب جایگاه آن را می بینیم که  "چهارمین رکن دموکراسی" در خیلی از حوزه ها هنوز در قالب یک حرف مانده و اقداماتی که باید پایه گذار این رکن مهم باشد، اجرا نشده؛ به طور مثال در ایران می بینیم که صاحب امتیازان در ایران عموما روزنامه نگار نیستند که خود این باعث شکاف عمیق در بدنه و راس مطبوعات ایجاد می کند و یا اینکه اکثر مدیر مسئولان، خبرنگار نیستند در صورتی که در کشورهای پیشرفته مدیر مسئولان باید حداقل به پنج زبان زنده دنیا مسلط باشند و بیست سال سابقه کاری داشته باشند.

از دیگر معضلات ما در حوزه ی رسانه که بحث ریشه دار تری هم هست، همین کم بودن میزان مطالعه است و آثاری که به تبع آن در این حوزه به دنبال خواهد داشت مثلا در بیشتر کشور های توسعه یافته مطبوعات با واژه ی تعطیلات آشنا نیستند و منتشر نشدن روزنامه ها در روزهای تعطیل، غیرعادی است چون که لطمه ای به نظام رسانه ای وارد می کند و همان طور که کاظم معتمد نژاد، پدر علوم ارتباطات در ایران می گوید:" همان طور که دموکراسی قابل تعطیل نیست، مطبوعات نیز قابل تعطیلی نیست و هر تعطیلی در مطبوعات به حکومت مردم و دموکراسی لطمه وارد می کند." که از مهمترین عواملش می تواند بی علاقگی و یا بی نیازی مردم از مطالعه ی مطبوعات در روزهای تعطیل باشد که البته بی نیازی مردم را باید در عوامل دیگری همچون بی اعتمادی مردم نسبت به این رسانه ها و یا رشد سریع رادیو و تلویزیون به مدت کمی بعد از ورود روزنامه و عادت کمتر به روزنامه خوانی باید بررسی کرد. البته باید این نکته را در نظر داشت که هیچ رسانه ای نمی تواند جای رسانه ی دیگر را در جامعه بگیرد به طور مثال رادیو و تلویزیون نمی توانند جای مطبوعات را بگیرند چون که وظیفه ی مطبوعات تحلیل و تفسیر خبر هاست و مکمل رسانه های دیداری و شنیداری است.

اما پر واضح است که هم رسانه های ما و هم مخاطبانشان در ایران، با آن رسالتی که در نظام مردم سالار برایشان تعریف کرده اند فاصله ی زیادی دارند؛ در آن رسالت تعیین کرده اند که رسانه ها باید روشن کننده ی افکار عمومی و باعث بالا بردن سطح معلومات و دانش مردم باشند، باید تلاش کنند برای نفی مرزبندی های کاذب و تفرقه انگیز و قرار ندادن اقشار مختلف جامعه در مقابل یکدیگر، باید مبارزه کنند با مظاهر فرهنگ استثماری (اسراف، تبذیر، لغو تجمل پرستی ، اشاعه فحشا) و ترویج و تبلیغ فرهنگ اصیل اسلامی و گسترش فضایل اخلاقی.

حال ما هم اکنون در این فضای رسانه ای شاهد آن هستیم که قسم زیادی از این فضا نه تنها در مسیر این رسالت ها حرکت نمی کند بلکه به صورت خودآگاه یا ناخود آگاه به تبلیغ مظاهر فرهنگ استثماری و ضد اسلامی می پردازد و چه بسا اگر ما چنین رسانه هایی نداشتیم، اوضاع خیلی بهتر از این ها پیش می رفت.

امروز تعامل با ساختارهای مردم سالار و انقلابی باید از اساسی ترین حركت های تبلیغی و اجتماعی رسانه ها باشد چون که وقتی نظامی مردم سالار است، به پشتوانه ی مردم است که قوام و استحکام و عینیت پیدا می کند و تا آگاهی و تعامل با این قشر از طریق رسانه ها صورت نگیرد و رسانه ها به تبیین به حق مسایل نپردازند، وجهه ی مردمی بودن نظام اسلامی خدشه دار می شود.


برچسب ها: رکن چهارم دموکراسی ، نشریه حیات ، دانشگاه امام صادق ، دموکراسی ، مردم سالاری دینی ،
دنبالک ها: ماهنامه حیات ،
آخرین ویرایش: - -

 
چهارشنبه 28 تیر 1391 05:12 ب.ظ
سلام آقا حامد، جراحتی دیگر اضافه شد.
لطفا سر بزنید.
جمعه 9 تیر 1391 04:10 ب.ظ
سلام دادا.
خوشحال میشم اگه نظرت رو درباره ای چند مطلب اخیرم بدونم.لطفا در مورد تك تك پوست ها نظز بذار.
چهارشنبه 7 تیر 1391 01:09 ق.ظ
پس کجایی؟
ترکش ولگرد
امتحان دارم این چند وقته و دسترسی به اینترنت ندارم
دوشنبه 22 خرداد 1391 12:46 ق.ظ
سلام حامدجان. سوز سخن تعطیل شد؛ برای همیشه. خواستی از پیوندهات پاکش کن.
راستی: نمیدونستم پینگ پنگت اینقد خوبه که تو مسابقات دانشگاه اول بشی و عکستو بزنند تو تابلوها و...
امروز صبح دانشگاتون بودم. زنگتم زدم، جواب ندادی. خیلی چاکریم، یاحق
پنجشنبه 18 خرداد 1391 10:49 ق.ظ
سلام دوست عزیز
ما یه وبلاگ زدیم به اسم دانشجویان ایرانی،خوشحال میشیم به وبلاگ تازه تاسیس ما هم یه سری بزنیددرضمن وبلاگ قشنگی دارید وبلاگتونو با اجازه لینک دادیم قصد ما ارتباط بیشتر با فعالین عرصه فرهنگ مخصوصا قشر جوان،دانشجو وطلبه هست
پنجشنبه 18 خرداد 1391 07:24 ق.ظ
سلام. این آفتابگردون اگه اذیتت می کنه بگوها... می زنم نابودش می کنم...
شنبه 13 خرداد 1391 02:13 ب.ظ
سلام
آقا بالاخره توصیه مارو گوش کردی وارد عرصه شدی!!
درباره برداشتن گامهای بعدی، در مسیری که برات ترسیم کردم
برس خدمتم
دوشنبه 8 خرداد 1391 11:58 ب.ظ
شنیدم حالت خوب نیست!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.